HMD ConsultantNgày đầu về công ty nhà, người con nối nghiệp nào (dân trong nghề gọi là F2, còn thế hệ ba mẹ sáng lập là F1) cũng nổi lên đúng một cơn: muốn sửa. Thấy cách làm cũ kỹ, muốn thay. Thấy nhân viên không có chỉ tiêu, muốn áp. Thấy cả công ty treo vào vài con người, muốn xếp lại từ đầu.
Cơn đó mình hiểu lắm. Và nó không sai đâu! Ý là đúng. Chỗ đánh mới sai. Mà đánh sai chỗ thì càng máu lửa càng thua nhanh.
Vì sao vậy? Vì sửa một công ty đang chạy là loại việc khó gần nhất bảng trong nghề quản trị — khó với cả người nắm trọn quyền trong tay. Còn bạn thì chưa có quyền. Nên khoan bước. Nhìn kỹ hai con đường này cái đã.
Sửa công ty của ba khó ở chỗ nào
1. Quyền nằm trong người ông, không nằm trong cái ghế
Khách lớn mua hàng vì tin ông (chứ tin gì cái logo). Ngân hàng cho vay vì nhìn mặt ông. Chú tài xế, cô kế toán mười mấy năm chỉ nghe lời ông. Muốn sửa công ty thì bạn cần quyền. Mà quyền đang dính trong người ông. Tức là bạn đang cố dời một thứ chưa thuộc về mình. Dời sao nổi?
2. Người cũ không chống bạn — họ chống rủi ro
Cách làm cũ dở thiệt. Nhưng nó là vùng an toàn họ đã sống trong đó mười mấy năm, và biết chắc mình không chết. Giờ một người chưa chứng minh được gì bước vào, đòi đổi vùng an toàn của họ. Họ làm gì? Cãi bạn hả? Không đâu. Họ đi bộ qua phòng ba của bạn. Mách đúng một câu. Vậy là đủ.
3. Sửa trúng đâu cũng có thể đụng nồi cơm của cả nhà
Công ty của ba đang nuôi gia đình bạn, và nuôi thêm mấy chục gia đình nhân viên nữa. Sửa một chỗ mà hỏng, cái giá rất thật — mà người trả đâu chỉ mình bạn. Nên ông đạp phanh là phải rồi. Đừng vội kêu ông cố chấp.
Sửa công ty đang chạy giống mổ cho một người đang chạy marathon. Ai cũng sợ con dao đó, kể cả người đang cầm nó.
Vì sao mở mảng mới dễ thắng hơn
Mình đặt hai con đường cạnh nhau, bạn tự nhìn. Khỏi cần mình thuyết phục thêm câu nào.
Sửa công ty của ba
- Cần quyền mà bạn chưa có
- Người làm lâu năm chống lại
- Lỡ tay là đụng nguồn tiền cả nhà
- Ba phanh lại vì sợ mất
- Làm được cũng khó nhận công
Mở mảng mới bên cạnh
- Đất trống, bạn toàn quyền
- Tự tuyển người hợp cách làm mới
- Thua thì thua trong phạm vi nhỏ
- Ba yên tâm vì nhà cũ không bị động
- Con số làm ra mang tên bạn, rõ ràng
Làm mới KHÔNG phải là bắt đầu từ số 0
Đây là chỗ người ta hiểu nhầm nhiều nhất, mà cũng là chỗ ngon nhất của nước đi này. Mảng mới của bạn đâu có mọc giữa sa mạc. Nó đứng trên vai ba của bạn: cái tên gia đình người ta tin sẵn, dòng tiền có sẵn, danh sách khách với nhà cung cấp ông gom mấy chục năm.
Mấy bạn khởi nghiệp ngoài kia phải đốt bao nhiêu năm, bao nhiêu tiền, mới mua nổi chừng đó thứ? Còn bạn có từ ngày đầu tiên. Đổi lại đúng một điều kiện: không đụng một ngón tay vào mảng làm ăn chính. Vậy là ba của bạn chẳng còn gì để lo.
Mình hay gói tinh thần này trong 6 chữ: ba giữ gốc, con xây ngọn. Cái nền đang nuôi cả nhà, để yên đó cho ông. Bạn mọc thêm một nhánh mới, có hệ thống, tự tay mình vun.
Chuyện thật ở đơn vị tư vấn nông nghiệp
Có một người con F2 giỏi chuyên môn, về công ty mấy năm mà chưa có quyền thật — nghe quen ha? Thay vì lao vô sửa công ty của ba, hai cha con ngồi lại, dựng một đơn vị kinh doanh mới ngành nông nghiệp, đặt tên đơn vị tư vấn nông nghiệp (gọi tắt đơn vị tư vấn nông nghiệp). Nằm cạnh công ty gia đình. Không đụng vào mảng làm ăn chính của ông. Và ngay từ ngày đầu, đơn vị được lắp hệ thống theo Quản trị 5.0 — bộ cách làm mình soạn riêng cho cách nghĩ của gia đình Việt.
Kết quả sao? Năm đầu: hết lỗ. Năm hai: có lãi. Giờ người con điều hành cả đơn vị, mỗi ngày tốn chừng hai giờ. Không sửa một cái gì của ba mẹ hết, mà trong nhà vẫn có thêm một cỗ máy làm ra tiền.
Đặt một buổi Strategic Discovery →Vậy khi nào thì vẫn phải sửa công ty cũ?
Nói cho công bằng, có 2 trường hợp phải sửa thiệt. Một: mảng làm ăn chính đang tuột dốc nhanh quá, không kịp xây song song. Hai: ba của bạn đã sẵn lòng trao quyền, chịu ngồi vô bàn cùng bạn. Rơi vô 2 trường hợp đó thì sửa, khỏi bàn.
Mà nè, kể cả lúc đó, một mảng riêng chạy tốt vẫn làm cuộc sửa chữa nhẹ đi bao nhiêu. Vì bạn bước vô phòng họp với con số trong tay, chứ không phải với lời hứa.
Đừng giành con dao mổ trong tay ba của bạn. Trồng một cái cây bên cạnh đi, rồi để cái cây nói thay bạn.
Sao, giành dao hay trồng cây? Bạn chọn.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao sửa công ty của ba mẹ khó hơn mở mảng mới?
Vì sửa thì cần quyền và cần cả nhà đồng ý, mà bạn chưa có cả hai. Người làm lâu năm thì chống lại. Lỡ tay là đụng nguồn tiền của cả nhà. Còn mở mảng mới: đất trống, bạn toàn quyền, lắp hệ thống từ đầu, thua thì cũng chỉ thua trong phạm vi nhỏ.
Làm mới có phải bắt đầu từ số 0 không?
Không. Mảng mới đứng trên vai ba của bạn: dùng cái tên gia đình, dòng tiền và quan hệ sẵn có làm bệ phóng, nhưng không đụng vào mảng làm ăn chính.
Khi nào thì vẫn buộc phải sửa công ty cũ?
Khi mảng chính tuột dốc nhanh quá, không kịp xây song song. Hoặc khi ba của bạn đã sẵn sàng trao quyền. Xem thêm ở trang chủ HMD Consultant.